Rechercher une page de manuel

Chercher une autre page de manuel:

fdisk

Autres langues

Langue: pl

Autres versions - même langue

Version: 11 czerwca 1998 (openSuse - 09/10/07)

Section: 8 (Commandes administrateur)

NAZWA

fdisk - Obs³uga tablicy partycji dla Linuksa

SK£ADNIA

fdisk [-u] [-b rozmiar_sektora] urz±dzenie

fdisk -l [-u] [-b rozmiar_sektora] [urz±dzenie ...]

fdisk -s partycja ...

fdisk -v

OPIS

Dyski twarde mog± byæ podzielone na jeden lub wiêcej logicznych dysków zwanych partycjami. Podzia³ ten jest zapisany w tablicy partycji znajduj±cej siê w sektorze 0 dysku.

W ¶wiecie BSD mówi siê o tzw. "plastrach dyskowych" (`disk slices') i "etykiecie dysku" (`disklabel').

Linux potrzebuje przynajmniej jednej partycji --- mianowicie partycji przeznaczonej na g³ówny system plików. Mo¿e u¿ywaæ plików i/lub partycji wymiany, ale te drugie s± bardziej wydajne. Tak wiêc, zazwyczaj u¿ywana jest druga partycja linuksowa przeznaczona na partycjê wymiany (tzw. swap). Na komputerach o architekturze zgodnej z Intelem, BIOS, u¿ywany do uruchamiania systemu, czêsto ma dostêp tylko do pierwszych 1024 cylindrów dysku. Z tego powodu osoby maj±ce du¿e dyski czêsto tworz± trzeci± partycjê o rozmiarze kilku MB, zazwyczaj montowan± w katalogu /boot, która przechowuje obraz j±dra i kilka dodatkowych plików potrzebnych w czasie uruchamiania systemu, ¿eby mieæ pewno¶æ, ¿e te rzeczy s± dostêpne dla BIOS-u. Mog± byæ ró¿ne przyczyny, zwi±zane z bezpieczeñstwem, u³atwieniem administrowania i tworzenia kopii zapasowych lub testowaniem, ¿eby u¿ywaæ wiêkszej liczby partycji ni¿ to minimum.

fdisk (w pierwszej wersji jego wywo³ania) to obs³ugiwany z pomoc± menu program do dzia³ania na tablicy partycji dysku twardego. Rozumie partycje DOS-owe oraz etykiety dysków typu BSD lub SUN-a.

Urz±dzenie jest zwykle jednym z:


/dev/hda /dev/hdb /dev/sda /dev/sdb


(/dev/hd[a-h] --- to dyski IDE, /dev/sd[a-p] --- dyski SCSI, /dev/ed[a-d] --- dyski ESDI, /dev/xd[ab] --- dyski XT). Nazwa urz±dzenia odnosi siê do ca³ego dysku.

Partycja to nazwa urz±dzenia, za któr± nastêpuje liczba. Na przyk³ad, /dev/hda1 jest pierwsz± partycj± pierwszego dysku twardego IDE w systemie. Dyski IDE mog± zawieraæ do 63 partycji, a dyski SCSI --- do 15. Zobacz tak¿e /usr/src/linux/Documentation/devices.txt.

Etykieta dysku typu BSD/SUN mo¿e opisywaæ 8 partycji, z których trzecia powinna byæ specjaln± partycj± oznaczaj±c± ca³y dysk. Partycji, która u¿ywa swojego pierwszego sektora (jak na przyk³ad partycja wymiany) nie nale¿y umieszczaæ w cylindrze 0, poniewa¿ zniszczy to etykietê dysku.

Etykieta dysku typu IRIX/SGI mo¿e opisywaæ 16 partycji, z których jedenasta powinna byæ partycj± ca³ego "woluminu", natomiast dziewi±ta powinna byæ tzw. "nag³ówkiem woluminu". Nag³ówek woluminu tak¿e pokrywa ca³± tablicê partycji, tzn. zaczyna siê w bloku zerowym i domy¶lnie ci±gnie siê przez piêæ cylindrów. Pozosta³e miejsce w nag³ówku woluminu mo¿e byæ u¿yte przez wpisy g³ównych katalogów. ¯adna partycja nie mo¿e nachodziæ na nag³ówek woluminu. Tak¿e, nie nale¿y zmieniaæ typu nag³ówka woluminu, ani tworzyæ na nim systemu plików, poniewa¿ spowoduje to utratê tablicy partycji. Proszê u¿ywaæ tego typu etykiety dysku tylko podczas pracy z Linuksem na komputerach IRIX/SGI lub podczas pracy z dyskami IRIX/SGI pod Linuksem.

Tablica partycji typu DOS mo¿e opisaæ nieograniczon± liczbê partycji. W sektorze 0 jest miejsce na opis 4 partycji (zwanych podstawowymi --- `primary'). Jedna z nich mo¿e byæ partycj± rozszerzon±; jest ona jakby pude³kiem zawieraj±cym partycje logiczne, których deskryptory mo¿na znale¼æ w wi±zanej li¶cie sektorów, z których ka¿dy poprzedza odpowiadaj±c± partycjê logiczn±. Cztery podstawowe partycje, niezale¿nie od tego czy s± obecne, czy nie, otrzymuj± numery od 1 do 4. Numery partycji logicznych zaczynaj± siê od 5.

W tablicy partycji typu DOS pocz±tkowe przesuniêcie (`offset') i rozmiar ka¿dej partycji przechowywany jest na dwa sposoby: jako bezwzglêdna liczba sektorów (zapisywana na 32 bitach) i jako trójka Cylindry/G³owice/Sektory (Cylinders/Heads/Sectors) (zapisywana na 10+8+6 bitach). Pierwszy zapis jest w porz±dku - przy 512-bajtowych sektorach bêdzie dzia³a³ a¿ do 2 TB. W przypadku drugiego zapisu wystêpuj± dwa ma³e problemy. Przede wszystkim pola C/H/S mog± byæ wype³nione tylko wtedy, gdy znana jest liczba g³owic oraz liczba sektorów na ¶cie¿ce. Po drugie, nawet je¿eli te liczby s± znane, to te 24 bity, które s± dostêpne, nie wystarczaj±. DOS u¿ywa tylko C/H/S, Windows --- obu, a Linux nigdy nie u¿ywa C/H/S.

Je¶li jest to mo¿liwe, fdisk automatycznie uzyska informacje o geometrii dysku. Niekoniecznie musi to byæ fizyczna geometria dysku (co wiêcej, nowoczesne dyski w rzeczywisto¶ci nie maj± czego¶ takiego jak fizyczna geometria, a w ka¿dym razie nie maj± niczego, co mog³oby byæ opisane w prostej postaci cylindry/g³owice/sektory), lecz geometria, której u¿ywa MS-DOS dla tablicy partycji.

Zazwyczaj wszystko idzie dobrze i nie ma ¿adnych problemów, je¿eli Linux jest jedynym systemem na dysku. Jednak¿e, je¶li dysk bêdzie dzielony z innymi systemami operacyjnymi, to dobrym pomys³em jest utworzenie co najmniej jednej partycji fdiskiem pochodz±cym z innego systemu operacyjnego. Linux, podczas uruchamiania, przegl±da tablicê partycji i stara siê wywnioskowaæ, jaka (fa³szywa) geometria dysku jest wymagana, ¿eby móg³ dobrze wspó³pracowaæ z innymi systemami.

Gdy drukowana jest tablica partycji, dokonywane jest sprawdzenie konsystencji wpisów tablicy. Sprawdzane jest, czy fizyczne i logiczne punkty startowe i koñcowe s± takie same, oraz czy partycja rozpoczyna siê i koñczy w granicach cylindrów (poza pierwsz± partycj±).

Niektóre wersje MS-DOS tworz± pierwsz± partycjê, która nie rozpoczyna siê na granicy cylindra, lecz na 2 sektorze pierwszego cylindra. Partycje rozpoczynaj±ce siê na cylindrze 1 nie mog± rozpoczynaæ siê na granicy cylindra, lecz raczej nie powinno to sprawiaæ problemów, chyba ¿e u¿ywasz OS/2.

Funkcje sync() i ioctl() BLKRRPART s± wywo³ywane (o ile zmieniono tablicê partycji) przed wyj¶ciem, kiedy tablica partycji zostanie ju¿ zaktualizowana. Dawno temu by³o konieczne prze³adowanie systemu (reboot) po u¿yciu fdiska. Teraz nie powinno byæ takiej potrzeby; co wiêcej, zbyt szybkie prze³adowanie systemu mo¿e spowodowaæ utratê jeszcze nie zapisanych danych. Proszê zauwa¿yæ, ¿e zarówno j±dro, jak i dysk mog± buforowaæ dane.

OSTRZE¯ENIE DOS 6.x

Komenda FORMAT z DOS 6.x szuka informacji w pierwszym sektorze obszaru danych partycji i traktuje je jako godniejsze zaufania ni¿ informacje z tablicy partycji. Dosowy FORMAT oczekuje od dosowego FDISK-a, ¿e ten wyczy¶ci pierwsze 512 bajtów obszarów danych przy ka¿dej zmianie rozmiarów. Dosowy FORMAT zajrzy do tych dodatkowych danych nawet z flag± /U -- uwa¿amy to za b³±d tych programów.

Tak wiêc u¿ywaj±c cfdiska lub fdiska do zmiany rozmiaru partycji dosowej, nale¿y te¿ u¿yæ dd do wyzerowania pierwszych 512 bajtów tej partycji przed u¿yciem dosowego FORMAT. Na przyk³ad, po utworzeniu dosowej partycji programem cfdisk, powinno siê wykonaæ polecenie "dd if=/dev/zero of=/dev/hda1 bs=512 count=1", które zeruje pierwszych 512 bajtów partycji.

B¡D¬ NIEWYOBRA¯ALNIE OSTRO¯NY przy u¿ywaniu komendy dd, gdy¿ ma³a pomy³ka mo¿e spowodowaæ zniszczenie wszystkich danych z dysku.

Dla najlepszych wyników, zawsze powiniene¶ u¿ywaæ fdiska specyficznego dla danego systemowi operacyjnemu. Na przyk³ad, partycje dosowe powiniene¶ tworzyæ dosowym FDISK-iem, a linuksowe --- linuksowym fdiskiem lub cfdiskiem.

OPCJE

-b rozmiar_sektora
Okre¶la rozmiar sektora dysku. Mo¿liwe warto¶ci s± nastêpuj±ca: 512, 1024 lub 2048. (Ostatnie j±dra znaj± rozmiar sektora. Proszê u¿ywaæ tej opcji tylko dla starych j±der lub w celu nadpisania warto¶ci podanej przez j±dro).
-l
Drukuje tablice partycji dla podanych urz±dzeñ i koñczy dzia³anie. Je¿eli nie podano ¿adnych urz±dzeñ, to u¿ywane s± urz±dzenia wymienione w pliku /proc/partitions (o ile taki istnieje).
-s partycja
Wypisuje na standardowym wyj¶ciu rozmiar partycji (blokach).
-v
Drukuje numer wersji fdiska i koñczy dzia³anie.

B£ÊDY

Istnieje kilka ró¿nych programów *fdisk. Ka¿dy z nich ma swoje problemy i zalety. Prosimy wypróbowaæ ich w nastêpuj±cej kolejno¶ci: cfdisk, fdisk, sfdisk. (Istotnie, cfdisk jest piêknym programem, maj±cym surowe wymagania co do tablic partycji, które akceptuje, tworz±cym tablice partycji wysokiej jako¶ci. Nale¿y go u¿ywaæ, je¿eli tylko jest taka mo¿liwo¶æ. fdisk jest programem maj±cym wiele b³êdów, robi±cym mêtne rzeczy --- zazwyczaj zdarza mu siê daæ sensowne wyniki. Jego pojedyncz± zalet± jest obs³uga etykiet dysków typu BSD i innych nie-DOS-owych tablic partycji. Nale¿y go unikaæ, je¿eli tylko jest taka mo¿liwo¶æ. sfdisk jest programem tylko dla hakerów --- interfejs u¿ytkownika jest okropny, ale program jest poprawniejszy od fdiska i potê¿niejszy od zarówno fdiska, jak i cfdiska. Co wiêcej, mo¿e byæ u¿ywany nieinterakcyjnie).

Etykiety dysku typu IRIX/SGI nie s± jeszcze obs³ugiwane przez j±dro. Co wiêcej, katalogi g³ówkowe (header directories) IRIX/SGI nie s± jeszcze w pe³ni obs³ugiwane.

Brak opcji "zapisz tablicê partycji do pliku".

ZOBACZ TAK¯E

cfdisk(8), parted(8), sfdisk(8).
GT> kwyxz: hum, tu sais comment buter des zombies sous nux ?
k> GT: en root, tu tapes "init 6" <-- GT has quit (EOF From client)
k> Hop, plus de zombies !
-+- kwyxz in Guide du Fmblien Assassin : "Bande de zombies !" -+-